Δημήτρης Παπακωνσταντίνου

Η ποίηση είναι πείνα που δε χορταίνεται. Με μαγεύει η δύναμη του λόγου. Έχω ανάγκη την έκφραση μέσα από την ποίηση. Δεν ξέρω πού θα με βγάλει αυτή η προσπάθεια. Ο ποιητής πλέει πάντα σε αχαρτογράφητα ύδατα…”

Συνέντευξη στην Βάνα Κουτσού.

Γνώρισα το Δημήτρη Παπακωνσταντίνου με αφορμή την παρουσίαση της β’ έκδοσης της ποιητικής του συλλογής «Μικρή περιήγηση».Η ποιητική του συλλογή «Μικρή περιήγηση», είχε αρχικά εκδοθεί το 1996 και 21 χρόνια μετά έγινε η επανακυκλοφορία της. Στο μεσοδιάστημα, υπάρχει μια εκδοτική αποχή, η οποία όμως αναπληρώνεται από το 2016, με την έκδοση της δεύτερης ποιητικής του συλλογής, με τίτλο «Ψιθυριστά στο φως, στο έρεβος».

Στη συλλογή «Ψιθυριστά στο φως, στο έρεβος», κάποια ποιήματα  έχουν μια θλιμμένη γλυκύτητα, άλλα μια σκοτεινιά και μια σκληρότητα, χωρίς όμως να γίνονται ωμά, πάντα με την ποιητική αύρα να τα τυλίγει, με το μήνυμα άμεσο και τρανταχτό. Κοινωνικά προβλήματα, προσωπική αναζήτηση, αναμνήσεις, συνθέτουν ένα πολυποίκιλο τοπίο που πιστεύω θα απολαύσει ο κάθε αναγνώστης. Τον ευχαριστώ θερμά για τη συνέντευξη που μου παραχώρησε, χωρίς δεύτερη σκέψη όπως μου έγραψε στην επικοινωνία μας και για την αφιέρωση που μου χάρισε στο βιβλίο του και του εύχομαι μια υπέροχη και γεμάτη πορεία, όπως πιστεύω ότι θα έχει.

Λίγα λόγια για τον συγγραφέα…

Ο Δημήτρης Παπακωνσταντίνου γεννήθηκε στη Λάρισα, ζει μόνιμα με την οικογένειά του στην Κοζάνη και εργάζεται ως καθηγητής Μέσης Εκπαίδευσης. Γράφει ποίηση και πεζογραφία και συνεργάζεται με διάφορα ηλεκτρονικά περιοδικά. Γράφει βιβλιοκριτικές σε έργα άλλων δημιουργών. Από τον Νοέμβριο του 2016 είναι τακτικό μέλος της Εταιρίας Λογοτεχνών Θεσσαλονίκης. Το 2016 ποίημά του απέσπασε το Α’ βραβείο στον 5ο Πανελλήνιο Λογοτεχνικό Διαγωνισμό της Πνευματικής Συντροφιάς Λεμεσού. Το 2017 η ανέκδοτη νουβέλα του «Η τροχιά του βέλους», απέσπασε το Γ’ βραβείο στον 35ο Πανελλήνιο Λογοτεχνικό Διαγωνισμό της Πανελλήνιας Ένωσης Λογοτεχνών.

Ποια είναι η θεματολογία με την οποία σου αρέσει να ασχολείσαι στην ποίησή σου;

Η ποίηση κινείται πάντα σε δυο βασικούς άξονες: Στον έρωτα και στον θάνατο. Είναι από τη μια ύμνος στη ζωή κι από την άλλη δέος απέναντι στο κενό της ανυπαρξίας. Δεν θα μπορούσε η δική μου ποίηση να αποτελέσει εξαίρεση. Συνειδητά πάντως αποδιώχνω την εικόνα του κενού, του τέλους, της «Μεγάλης Εξώπορτας», όπως λέω σε κάποια ποιήματά μου και προσπαθώ να γεμίσω τους στίχους μου με το φως της αγάπης. Δεν εννοώ πως η ποίησή μου είναι ερωτική. Ερωτική ποίηση περιέχεται μόνο στην υπό έκδοση συλλογή μου, «Ο Μέσα Ήλιος». Αναφέρομαι στην αγάπη για τη ζωή. Στην αγάπη για τα μικρά και τα ασήμαντα της καθημερινότητας. Η αγάπη είναι ανεξάντλητο θέμα.

Πες μου λίγα λόγια για την πρώτη σου ποιητική δουλειά, «Μικρή περιήγηση».

Η «Μικρή Περιήγηση» είναι η ποιητική συλλογή της νιότης μου. Γράφτηκε όταν ήμουν πολύ νέος, ανάμεσα στα έτη 1990-1993.Την εποχή εκείνη δεν περνούσε από το μυαλό μου η σκέψη πως αυτά τα ποιήματα θα εκδίδονταν κάποτε. Έγραφα μόνο για μένα και έκρυβα επιμελώς τα χαρτιά μου. Μετά το 1993 άρχισε η προσπάθειά μου να τα εκδώσω. Η έκδοση έγινε τελικά το 1996. Ο εκδότης μου, ο αείμνηστος Τηλέμαχος Αλαβέρας, μου έλεγε με έμφαση πως «η ποίηση είναι το προσωπικό μας αποτύπωμα και μας ακολουθεί για πάντα». Ήμουν πολύ νέος κατά την άποψή του κι έτσι πέρασαν τρία ολόκληρα χρόνια μέχρι να μου δώσει την οριστική του απάντηση. Η τριετής αυτή αναμονή ήταν για μένα μεγάλο μάθημα. Με ευγνωμοσύνη τον θυμάμαι!

Γιατί υπάρχει αυτό το συγγραφικό κενό των 20 χρόνων στην πορεία σου;

Υπήρξε ένα κενό δεκαπέντε κι όχι είκοσι χρόνων. Μετά την έκδοση της «Μικρής Περιήγησης» συνέχισα να γράφω και να δημοσιεύω ποιήματά μου στο λογοτεχνικό περιοδικό «Νέα Πορεία». Νομίζω πως το τελευταίο ποίημα αυτής της περιόδου γράφτηκε το 2001, κι ήταν εκείνο με το οποίο υποδέχτηκα στη ζωή τη δεύτερη κόρη μου. Θυμάμαι που το έγραψα πάνω σε ένα χαρτομάντιλο με δάκρυα στα μάτια, έξω από το μαιευτήριο τη μέρα που γεννήθηκε. Δεν σου απάντησα όμως ακόμα για ποιους λόγους άφησα «να χαθούν» δεκαπέντε ολόκληρα χρόνια. Η πιο ειλικρινής απάντηση είναι ότι μου πήρε πολλά χρόνια να συνειδητοποιήσω τη διαφορά ανάμεσα στη σεμνότητα και την ηττοπάθεια. Αναρωτιόμουν αν ήμουν σε θέση να γράψω ξανά κάτι αξιόλογο. Ένιωθα πως είχα στερέψει, πως έκανα κύκλους γύρω από τον εαυτό μου, όπως η γάτα που κυνηγάει την ουρά της. Έβλεπα πως κατέληγα σε λόγια που είχα ήδη πει και σε εικόνες που είχα ήδη παρουσιάσει.

Τη «Μικρή Περιήγηση» την είχαν υποδεχτεί με πολύ επαινετικό τρόπο καταξιωμένοι ποιητές. Ο μεγάλος Γ. Βαφόπουλος διαβάζοντας τα ποιήματά μου από το χειρόγραφό μου, πριν ακόμη εκδοθούν, είχε πει «είναι ευπρόσωπα». Ακολούθησε μετά η κριτική του καθηγητή και ποιητή Π.Β. Πάσχου στη «Νέα Εστία», η επιστολή του ποιητή Σωκράτη Σκαρτσή, τα επαινετικά λόγια του ποιητή Γιώργου Βέη, η επιστολή του καθηγητή Φάνη I. Kακριδή, του ποιητή και καθηγητή Κώστα Στεργιόπουλου και πολλών άλλων σημαντικών προσώπων που είχαν τη γενναιοδωρία να στηρίξουν ηθικά έναν παντελώς άγνωστο ποιητή στο ξεκίνημά του. Δεν ήθελα να τους απογοητεύσω! Ήθελα να επανέλθω με κάτι αξιόλογο. Αυτό όμως το «κάτι» δεν ερχόταν. Και δεν ερχόταν γιατί είχα πάψει πια να γράφω για τον εαυτό μου. Σε κάθε βήμα μου ένιωθα πάνω μου τη βαριά σκιά των ανθρώπων που με είχαν στηρίξει. Πάντως, δε θεωρώ χαμένα αυτά τα χρόνια. Δούλεψαν μέσα μου με τον τρόπο τους για να ωριμάσω ποιητικά.

Τι άλλαξε στον τρόπο που γράφεις όλα αυτά τα χρόνια;

Η ποίησή μου ήταν λυρική και λυρική παρέμεινε. Υπάρχει πάντα μια εσωτερική μουσικότητα, ένας διαρκής ρυθμός. Δυσκολεύομαι να εντοπίσω διαφορές ανάμεσα στον τρόπο που έγραφα και τον τρόπο που γράφω σήμερα. Όταν αγαπάς κάτι πολύ, δεν είσαι σε θέση να το κρίνεις αντικειμενικά. Συνήθως, η ποίηση της νιότης αγαπά  την υπερβολή. Η χαρά δίνεται με εκρήξεις φωτός και η λύπη με κατρακύλισμα στον ίδιο τον Άδη. Θέλω να πιστεύω πως η ποίησή μου έγινε με τα χρόνια πιο μεστή και πιο συγκρατημένη. Αυτό όμως, μόνο οι κριτικοί κι οι αναγνώστες μου μπορούν να το πουν με σιγουριά.

Τι πρέπει να περιμένει ο αναγνώστης διαβάζοντας τη συλλογή «Ψιθυριστά στο φως, στο έρεβος»;

Νομίζω πως μπορεί να βρει μέσα στα λόγια μου τις δικές του χαρές και λύπες. Τις δικές του φωτεινές και σκοτεινές μέρες. Η ζωή μας είναι μια πορεία στο φως και στο σκοτάδι. Ο αναγνώστης ας μην εκπλαγεί αν ανακαλύψει μέσα στους στίχους μου κομμάτια της δικής του ψυχής.

Ποια είναι τα σχέδιά σου από δω και πέρα, οι συγγραφικοί σου στόχοι;

Η ποίηση είναι πείνα που δε χορταίνεται. Σκοπεύω να συνεχίσω. Με μαγεύει η δύναμη του λόγου. Έχω ανάγκη την έκφραση μέσα από την ποίηση. Δεν ξέρω πού θα με βγάλει αυτή η προσπάθεια. Ο ποιητής πλέει πάντα σε αχαρτογράφητα ύδατα.

Ποίηση Δημήτρης ΠαπακωνσταντίνουΠοια η συμβουλή σου σε αυτούς που καταπιάνονται πρώτη φορά με την ποίηση;

Η ποίηση προϋποθέτει σεβασμό στον Άνθρωπο. Προϋποθέτει αγάπη. Προϋποθέτει κόπους και απογοητεύσεις. Δε δίνει εύκολα τους καρπούς της. Ενώ απαιτεί αφοσίωση, δεν ανταμείβει πάντα τις προσπάθειες. Για τους λόγους αυτούς, η βασική συμβουλή μου είναι «υπομονή». «Υπομονή, σεμνότητα και μελέτη». Διαπιστώνω στις συζητήσεις μου με ομότεχνους πως δε διαβάζουν. Αρκούνται στους παλιούς κι αναγνωρισμένους ποιητές των σχολικών μας βιβλίων. Η ποίηση όμως εξελίσσεται, όπως και κάθε άλλη τέχνη. Η ίδια η ζωή κυλά διαρκώς κι αλλάζει. Πώς θα ακολουθήσουμε την πορεία της, αν έχουμε στάσιμο νου;

 

Απαγορεύεται η αναδημοσίευση μέρους της αναρτήσεως είτε ολόκληρης, με οποιαδήποτε μεταβολή του ανωτέρω κειμένου και χωρίς την παράθεση του απευθείας συνδέσμου στην ανάρτηση αυτή που είναι: www.ologramma.art

Οι απόψεις των συντακτών είναι προσωπικές και το ologramma.art δεν φέρει καμία ευθύνη.

Το ologramma.art επιφυλάσσεται για την άσκηση των νομίμων δικαιωμάτων του.
Προηγούμενο άρθροΤο Τραγούδι της Ημέρας
Επόμενο άρθρο3ο Διεθνές Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ «Πέρα από τα Σύνορα» στο Καστελλόριζο
Βάνα Κουτσού
Γεννήθηκε στην Πέλλα το 1990. Σπούδασε στη σχολή Βιοχημείας & Βιοτεχνολογίας στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας και συνέχισε με μεταπτυχιακές σπουδές στη Γενετική. Αγαπά το διάβασμα, το γράψιμο, τα βιβλία και ό, τι έχει να κάνει με τη λογοτεχνία, την ποίηση και την καλλιτεχνική έκφραση πάνω στο χαρτί. Από το δημοτικό ακόμη, έγραφε παραμύθια και ποιήματα, που παρέμειναν κλεισμένα στο συρτάρι της για πολλά χρόνια. Η φλόγα που παρέμενε άσβηστη για τη συγγραφή, έγινε δυνατότερη μεγαλώνοντας όπου και αποφάσισε να λάβει μέρος στον ετήσιο διαγωνισμό στίχου του ωδείου Φουντούλη στο Βόλο το 2015. Τα τρία ποιήματα με τα οποία διαγωνίστηκε, έλαβαν τη δεύτερη και τρίτη θέση και αυτό αποτέλεσε μια μεγάλη ώθηση και να εκδώσει τη δική της συλλογή με τραγούδια και ποιήματα το 2017, με τη συνεργασία του εκδοτικού οίκου Οσελότος, υπό τον τίτλο «Απίστευτα κι απέραντα». Το τραγούδι της «Πίσω στη ζωή» έχει μελοποιηθεί από τον συνθέτη Νίκο Μανδαράκη. Είναι τακτικό μέλος στο Σύλλογο Φίλων Βιβλίου νομού Πέλλας, μία ομάδα μέσα στην οποία αισθάνεται εκεί ακριβώς όπου ανήκει. Μαζί της, θα εξερευνείτε τα τελευταία νέα στο χώρο της λογοτεχνίας, θα γνωρίζετε δημιουργούς και καλλιτέχνες, θα παρευρισκόσαστε σε πολιτιστικά δρώμενα και θα ανακαλύπτετε τι υπέροχο έχει να προσφέρει ο μαγευτικός κόσμος της δημιουργικής έκφρασης.