Ο Δρόμος προς τα Ανώγεια

Λαβύρινθος & Σκακιέρα
Η Ψυχογεωγραφία ως μίτος περιπλάνησης στον λαβύρινθο της μεγαλούπολης

Ο Γιώργος-Ίκαρος Μπαμπασάκης παρουσιάζει, με μια ομιλία/περφόρμανς την περιπέτεια της Ψυχογεωγραφίας όπως την επεξεργάστηκαν ο Guy Debord και ορισμένοι φίλοι του. Ο Debord, ήδη από τις αρχές της δεκαετίας του 1950, επιδίδεται σε μια μεθοδική/παιγνιώδη/στρατηγική προσπάθεια να περιπλανηθεί στον λαβύρινθο της μεγαλούπολης, αλλά και της Ιστορίας, ώστε να κατανοήσει, να αναλύσει, να καταγράψει, να χαρτογραφήσει, να ανατρέψει.

Κρίσιμες στιγμές της προσπάθειας αυτής: Το Σκάνδαλο στην Παναγία των Παρισίων, το Πάσχα του 1950. Η επινόηση της Ψυχογεωγραφίας, το 1952. Οι δύο Ψυχογεωγραφικοί Χάρτες, το 1957. Το Σκάνδαλο με τον λαβύρινθο στο Άμστερνταμ, το 1960. Οι χάρτες των οδοφραγμάτων, το 1968. Ο αγέρωχος απολογισμός μέσα από τον λαβύρινθο της ταινίας In girum imus nocte et consumimur igni, το 1978, ακριβώς μια δεκαετία μετά τον Μάη του 68, όπου μιλάει για έναν «λαβύρινθο» που ήταν «φτιαγμένος για να παγιδεύει τους ταξιδιώτες». Μιλάει για τη «στιγμιαία λάμψη» και την «επιθυμία μέσα στη νύχτα του κόσμου». Μιλάει για «έναν λαβύρινθο απ’ όπου δεν μπορείς να βγεις, συνδυάζοντας τόσο τέλεια τη μορφή και το περιεχόμενο της αιώνιας απώλειας: In girum imus nocte et consumimur igni. Κάνουμε κύκλους μέσα στη νύχτα και η φωτιά μας καταβροχθίζει».

Παράλληλα, σε ειδικό χώρο, θα προβληθούν ταινίες του Guy Debord και θα εκτεθούν βιβλία και ντοκουμέντα της ψυχογεωγραφικής περιπέτειας.

Λαβύρινθος & Σκακιέρα

[αντίδωρο/αντίφωνο στον Τάσο Σαγρή]

 

Αλλόκοτοι αγγελιαφόροι διασχίζουν την Ευρώπη κι ακόμα μακρύτερα, και συναντιούνται κομίζοντας απίστευτα μηνύματα

Για τον Μπόρχες, λαβύρινθος μπορεί να είναι η αχανής έρημος. Για τον Ντεμπόρ, λαβύρινθος μπορεί να είναι μια κατοικία, μπορεί να είναι η μεγαλούπολη, κυρίως είναι η Ιστορία, οι μηχανισμοί της εξουσίας, τα μυστικά που περιβάλλουν τη ζωή, η διαλεκτική νερό/φωτιά, ο χρόνος.

Για τον Ντεμπόρ, το επιτακτικό είναι να βγούμε από τον λαβύρινθο. Για να βγούμε, οφείλουμε να κατανοήσουμε τον τρόπο κατασκευής του, ακόμα και τη γοητεία, τη σαγήνη του. Άλλοτε τον αντιμετωπίζει σαν Γόρδιο Δεσμό, τον λαβύρινθο, δίνει μια γερή με το σπαθί της διαλεκτικής, και τον κάνει κομμάτια, τον καταστρέφει. Άλλοτε, με το πάθος του επιστήμονα και την ακρίβεια του καλλιτέχνη, τον αποδομεί — ενίοτε ενόσω τον μιμείται. Τον κατοικεί. Στήνει την σκακιέρα μέσα, απέναντι ή πάνω στον λαβύρινθο. Με ψύχραιμες κινήσεις προχωρεί στην διαλεύκανση. Και στη διάλυση. Ναι, η διαλεκτική της διαλεύκανσης και της διάλυσης.

Αλλόκοτοι αγγελιαφόροι διασχίζουν την Ευρώπη κι ακόμα μακρύτερα, και συναντιούνται κομίζοντας απίστευτα μηνύματα

Γράφει ο Ντεμπόρ, το 1978, δέκα χρόνια μετά το Μάη του 68: Έδωσαν στην τέχνη τη χαριστική βολή, πήγαν κι ανακοίνωσαν σ᾽ έναν κατάμεστο καθεδρικό ναό ότι ο Θεός ήταν νεκρός, σχεδίαζαν ν᾽ ανατινάξουν τον Πύργο του Άιφελ. Να ποια ήταν τα μικρά σκάνδαλα στα οποία επιδίδονταν σποραδικά αυτοί που ο τρόπος ζωής τους ήταν ένα τόσο μεγάλο σκάνδαλο.

Υπενθυμίζουμε εμείς, οι απόγονοι απογόνων, απόγονοι του Ντεμπόρ που ήταν απόγονος του Αρτύρ Κραβάν που ήταν απόγονος του Ιζιντόρ Ντυκάς, Κόμητος του Λωτρεαμόν:

9 Απριλίου 1950 / Κυριακή του Πάσχα / Νοτρ Νταμ, κατάμεστη, τεράστιο πλήθος πιστών / Ένα κομάντο λετριστών, αφού έχει ήδη δώσει στην τέχνη τη χαριστική βολή / Αναμειγνύεται με το πλήθος / Ο Μισέλ Μουρ (22 ετών) / Σκαρφαλώνει στην Αγία Τράπεζα / Διαλύει τον λαβύρινθο της θρησκείας / Διακηρύσσει (κείμενο του Σερζ Μπερνά, 25 ετών): / «Ο ουρανός είναι άδειος / Ο Θεός είναι νεκρός / Η θανατερή ηθική της Καθολικής Εκκλησίας αποτελεί το καρκίνωμα της αποσυντεθειμένης Δύσης» / Σκάνδαλο / Λαβύρινθος και Σκακιέρα / Οι άντρες της Ελβετικής Φρουράς βγάζουν τα ξίφη / Ορμούν ενάντια στους ταραξίες / Το πλήθος σταυροκοπιέται / Γυναίκες λιποθυμούν

1952 / Οι Ιβάν Στσεγκλόφ και Ανρί ντε Μπεάρν / λεττριστές, φίλοι του Ντεμπόρ / σχεδιάζουν να ανατινάξουν τον Πύργο του Άιφελ / Συλλαμβάνονται με πολλά κιλά δυναμίτη / Τους ενοχλούσε η ύπαρξή του / Ο φωτισμός δεν τους άφηνε να κοιμηθούν

Αλλόκοτοι αγγελιαφόροι διασχίζουν την Ευρώπη κι ακόμα μακρύτερα, και συναντιούνται κομίζοντας απίστευτα μηνύματα

1952 έως 1957 / Τίποτα δεν είναι αληθινό, όλα παίζονται / Οι Τέχνες του Μέλλοντος θα είναι Αναστατώσεις Καταστάσεων ή Τίποτα / Είμαστε οπαδοί της λήθης / Η Λεττριστική Διεθνής / Ο Έρωτας δεν αξίζει παρά μόνο σε μια προεπαναστατική περίοδο / Οι λεττριστές αντιμέτωποι με τον λαβύρινθο / Διαβάζουμε, το 1954, στο Potlatch, το έντυπό τους: Στο λαβύρινθο του Βοτανικού Κήπου δεσπόζει η επιγραφή: ΑΠΑΓΟΡΕΥΟΝΤΑΙ ΤΑ ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ ΜΕΣΑ ΣΤΟΝ ΛΑΒΥΡΙΝΘΟ / «Δεν θα μπορούσε να βρει κανείς πιο ξεκάθαρη σύνοψη του πνεύματος ενός ολόκληρου πολιτισμού. Αυτού ακριβώς που θα καταλήξουμε να γκρεμίσουμε». 1953, η επινόηση της Ψυχογεωγραφίας / Χαρτογράφηση του χάους, του σύγχρονου λαβύρινθου της μητρόπολης / 1955, γράφει ο Ντεμπόρ στα Γυμνά Χείλη: «Ένας φίλος μού έλεγε πρόσφατα ότι είχε διατρέξει την περιοχή του Χαρτς, στη Γερμανία, ακολουθώντας πιστά τις οδηγίες ενός χάρτη του Λονδίνου» / Η λήθη είναι το κυρίαρχο πάθος μας / «Ήταν ο λαβύρινθος, ο καλύτερα φτιαγμένος για να παγιδεύει τους ταξιδιώτες […] Κανείς δεν εγκατέλειπε εκείνους τους δρόμους κι εκείνα τα τραπέζια όπου είχε ανακαλυφθεί το απόγειο του χρόνου»

Αλλόκοτοι αγγελιαφόροι διασχίζουν την Ευρώπη κι ακόμα μακρύτερα, και συναντιούνται κομίζοντας απίστευτα μηνύματα

1957 έως 1968 / Ίδρυση της Καταστασιακής Διεθνούς / Internationale Situationniste / Πανάκριβοι χάρτες ακριβείας του Παρισιού τεμαχίζονται με το ψαλίδι και ανασυντίθεται ποιητικά / Ο εχθρικός λαβύρινθος θα γκρεμιστεί για να ανασχεδιαστεί / Σύμφωνα με τους έρωτες και τα πάθη μιας εποχής / Discours sur les passions de lamour, ο ένας ψυχογεωγραφικός χάρτης / Διαστάσεις: 59.4 x 73.8 cm / The Naked City, ο άλλος / Διαστάσεις: 33.3 x 48.3 cm / Από τον λαβύρινθο της μητρόπολης, στον λαβύρινθο της Ιστορίας / Ο Ντεμπόρ περιπλανιέται στο Λονδίνο και χάνεται χύνεται χώνεται στον χρόνο / Συναντά τον Τόμας ντε Κουίνσι, που συνάντησε τον έρωτα στη μικρή Άννα / Περιπλανιέται στο Μόναχο και συναντά τη Ρόζα Λούξεμπουργκ που συνάντησε το ανυπότακτο προλεταριάτο / Περιπλανιέται στην Ιένα και συναντά τον Έγελο που συνάντησε τη διαλεκτική / Την αντιστροφή της γενικής / Από το πάθος της μέθης, στη μέθη των παθών / Περιπλανιέται στο Άμστερνταμ και σαμποτάρει την έκθεση Die Welt als Labyrinth / Ο Κόσμος ως Λαβύρινθος / Στο Μουσείο Στέεντελικ / Αντιπροτείνοντας να μη βρίσκεται σε κανένα κτίριο ο λαβύρινθος αλλά σε μια απροσδιόριστη έκταση και σε καλή θέση ως προς την πόλη / Θυμίζοντας τον Μπόρχες / Ένας κύκλος που η περιφέρειά του είναι παντού και το κέντρο του πουθενά / Έτσι ώστε να μην πιαστεί ισοπεδωμένος σε καμία φαινομενικότητα / Ούτε ο ίδιος ούτε το εγχείρημα της Καταστασιακής Διεθνούς / Ο Ντεμπόρ περιπλανιέται στις ήττες του επαναστατικού ρεύματος και συναντά τα νικηφόρα στοιχεία τους / «Πρέπει να ξαναμελετήσουμε χωρίς καμία προκατάληψη το κλασικό εργατικό κίνημα […] Οι φαινομενικές επιτυχίες του είναι οι θεμελιώδεις ήττες του […] και οι ήττες του (η Κομμούνα ή η εξέγερση των Αστουριών) είναι μέχρι στιγμής οι αληθινές του νίκες για το παρόν και για το μέλλον» / Ο Ντεμπόρ περιπλανιέται στο Παρίσι, στο Λονδίνο, στο Μόναχο, στην Ιένα, στο Άμστερνταμ / Ο Ντεμπόρ περιπλανιέται στον λαβύρινθο του χρόνου / στον λαβύρινθο της Ιστορίας / στον λαβύρινθο των μικρολεπτομερειών που συνθέτουν και συντρίβουν την καθημερινότητα / Παίζει σκάκι στη σκακιέρα των ημερών και των νυχτών / στον λαβύρινθο των αληγών ανέμων στήνει τη σκακιέρα και τους πεσσούς της διαλεκτικής / Δείχνει / Την έξοδο από τον λαβύρινθο της μητρόπολης / Την έξοδο από τον λαβύρινθο του χρόνου / Την έξοδο από τον λαβύρινθο των μικρολεπτομερειών / Οδεύει και οδηγεί / Στην Γιορτή της Ποίησης και στην Ποίηση της Γιορτής / Στον Μάη

Αλλόκοτοι αγγελιαφόροι διασχίζουν την Ευρώπη κι ακόμα μακρύτερα, και συναντιούνται κομίζοντας απίστευτα μηνύματα

«Τίποτα δεν απέδιδε αυτό το αδιέξοδο και δίχως ανάπαυλα παρόν όσο η παλιά φράση που επιστρέφει ολόκληρη στον εαυτό της, καθώς είναι κατασκευασμένη γράμμα προς γράμμα σαν ένας λαβύρινθος απ᾽ όπου είναι αδύνατον να βγεις, συνδυάζοντας έτσι τόσο τέλεια τη μορφή και το περιεχόμενο της αιώνιας απώλειας: In girum imus nocte et consumimur igni.  Γυρνάμε γύρω-γύρω μες στη νύχτα, και η φωτιά μάς κατασπαράσσει».

Γιώργος-Ίκαρος Μπαμπασάκης

Κυψέλη, Ιούλιος 2021

Επιμέλεια έκθεσης: Φαίη Τζανετουλάκου, Ιστορικός – κριτικός Τέχνης, Ειδική Γραμματέας του Προεδρείου του Ελληνικού τμήματος της Διεθνούς Ένωσης Κριτικών Τέχνης (AICA Hellas)

30 – 31 Ιουλίου & 1 Αυγούστου

Εγκαίνια 30 Ιουλίου, 19:30
Ανώγεια
Διάρκεια εικαστικής έκθεσης έως τις 15 Αυγούστου.

Ώρες λειτουργίας : 19:30-22:00

 

Η έκθεση σύγχρονης τέχνης “Time Warps – Λαβύρινθος Χώρα” είναι μία διοργάνωση της Περιφέρειας Κρήτης στα πλαίσια του φεστιβάλ “Η Τέχνη ταξιδεύει στα μνημεία της Κρήτης”.

Απαγορεύεται η αναδημοσίευση μέρους της αναρτήσεως είτε ολόκληρης, με οποιαδήποτε μεταβολή του ανωτέρω κειμένου και χωρίς την παράθεση του απευθείας συνδέσμου στην ανάρτηση αυτή που είναι: www.ologramma.art

Οι απόψεις των συντακτών είναι προσωπικές και το ologramma.art δεν φέρει καμία ευθύνη.

Το ologramma.art επιφυλάσσεται για την άσκηση των νομίμων δικαιωμάτων του.
Προηγούμενο άρθροΗ αγωνία του τερματοφύλακα πριν από το πέναλντι |Peter Handke
Επόμενο άρθροΕυδόκιμος Τσολακίδης: “Το θέατρο είναι η δουλειά μου και το Θέατρο των Αλλαγών είναι το σπίτι μου”
Γεννήθηκε το Φθινόπωρο του 1990. Έχει αποφοιτήσει από το Τμήμα Δημοσίων Σχέσεων και Επικοινωνίας αλλά και από το Τμήμα Ειδικής Αγωγής του Πανεπιστημίου Αιγαίου. Κατέχει πιστοποίηση στο σύστημα γραφής Braille και παρακολουθεί σεμινάρια στον τομέα της Συμβουλευτικής Ψυχικής Υγείας. Ασχολείται ερασιτεχνικά με την φωτογραφία και το ραδιόφωνο. Η πρώτη της φωτογραφική έκθεση είχε θέμα το νησί της Φολεγάνδρου και παρουσιάστηκε στη Θεσσαλονίκη το 2017. Έχει λάβει μέρος σε ομαδικές εκθέσεις και έργα της εκτίθενται στην «Ολυμπιακή Δημοτική Πινακοθήκη Σπύρος Λούης» στο Μαρούσι στα πλαίσια της εκδήλωσης «2ο Φεστιβάλ Εικόνας Τέχνης και Πολιτισμού» για το 2017. Αγαπά… τα παιδιά, τα βιβλία, το θέατρο, την ιταλική μουσική, την ησυχία, τη χειμωνιάτικη λιακάδα, την καλοκαιρινή βροχή, τους περίπατους, τα ταξίδια που ανανεώνουν τις ανάσες της, τη γεύση του ελληνικού καφέ από την κούπα της μαμάς της. Συγκινείται με… τους γενναιόδωρους ανθρώπους, την πηγαία ευγένεια, τις ευχές, τις πράξεις που έχουν ένα τεκμήριο αγάπης μέσα τους, τα γράμματα σε σχήμα καλλιγραφικό με κόκκινο στυλό, τα βλέμματα που δεν έχουν ανάγκη από φίλτρα φωτογραφικά για να δείξουν την λάμψη τους. Επιμένει… να κοιτάζει τον ουρανό γιατί ξέρει -πια- πως δεν έχει μόνο σύννεφα αλλά έχει και ήλιο και φεγγάρι και αστέρια... Πιστεύει… στο Αόρατο, στο Καλό, στις Συναντήσεις των ανθρώπων. Αισθάνεται… Ευγνωμοσύνη, Εμπιστοσύνη, Ελευθερία… Ξεκινά… και ολοκληρώνει την ημέρα της με την ίδια πάντα ευχή… Από μικρή ονειρευόταν να σκαρώσει το δικό της περιοδικό.