ΕΚΘΕΣΗ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑΣ «ΑΘΙΓΓΑΝΕΣ ΠΟΛΙΤΕΙΕΣ» 

ΜΙΑ ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΜΕ ΤΟΥΣ ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΕΣ

 

Ένας άλλος κόσμος, τόσο κοντινός και συνάμα ξένος, ανοίγεται στα μάτια των θεατών αυτή την εβδομάδα στην γκαλερί Toss, στη Θεσσαλονίκη. Πρόκειται για την έκθεση φωτογραφίας με τίτλο: «Αθίγγανες Πολιτείες», μια συλλογή 40 φωτογραφιών από καταυλισμούς Ρομά της Θεσσαλονίκης που καλεί τον επισκέπτη να αναθεωρήσει την άποψή του για μια από τις πιο περιφρονημένες μειονότητες της Ελλάδας.

Στο δεύτερο όροφο του La Doze, όπου και στεγάζεται η έκθεση, συναντήσαμε τον δημιουργό της, τον φωτογράφο Κοσμά Εμμόγλου, ο οποίος μίλησε στο Ολόγραμμα για τη σύλληψη των έργων, τους στόχους του και πολλά περισσότερα.

athigganes_politeies_1

Πως ξεκίνησε το συγκεκριμένο φωτογραφικό project και πως εξελίχθηκε στη συνέχεια;

Στην αρχή έψαχνα απλά ένα (φωτογραφικό) θέμα, καθώς μετά από κάποια σεμινάρια έπρεπε να περάσω στην πράξη. Ψάχνοντας λοιπόν ένα θέμα που να με εκφράζει, ξεκίνησα από τη δυτική Θεσσαλονίκη, που μου φαινόταν πιο ιδιαίτερη. Κάποια στιγμή περνώντας από τη Νέα Μαγνησία, βρήκα κάποιους τσιγγάνους από την Ξάνθη που είχαν καταλάβει μερικά εγκαταλελειμμένα σπίτια. Αρχικά φωτογράφιζα παιδάκια που έπαιζαν εκεί κοντά, ενώ στη συνέχεια οι υπόλοιποι τσιγγάνοι με έβαλαν και στα σπίτια τους. Μετά από ένα διάστημα όμως τους έδιωξε η αστυνομία και έτσι αναζήτησα ένα νέο χώρο. Σύντομα έμαθα για τον οικισμό της Αγίας Σοφίας, στα Διαβατά. Τον επισκέφθηκα και ξεκίνησα από την αρχή. Οι κάτοικοι με δέχθηκαν χωρίς κανένα πρόβλημα και με τον καιρό, από στόμα σε στόμα, με έμαθαν όλοι εκεί, αρχίζοντας να με εμπιστεύονται και να με βάζουν και αυτοί στα σπίτια τους.

Υπήρχε άρα προθυμία από μέρους τους να φωτογραφηθούν;

Ναι! Κάθε φορά που περνούσα με το αυτοκίνητο από τον οικισμό, μου σφύριζαν ή μου φώναζαν να γυρίσω πίσω! [γελώντας] Υπήρχε μια οικειότητα, μια εμπιστοσύνη μεταξύ φωτογράφου και φωτογραφισμένων. Έχω φωτογραφήσεις από τρεις οικισμούς, ενώ από έναν τέταρτο με κυνήγησαν με σκουπόξυλα επειδή πίστευαν πως θα φωτογράφιζα τα παιδιά τους για να έρθω αργότερα να τα πάρω! Εφόσον υπήρχε αρνητικό κλίμα, δε ξαναπροσπάθησα εκεί. Οι περισσότερες φωτογραφίες της έκθεσης είναι από τον οικισμό της Αγίας Σοφίας και λίγες από τη Νέα Μεσημβρία.

athigganes_politeies_2Τι ήταν αυτό που σας γοήτευσε τόσο στους Ρομά και τον τρόπο ζωής τους;

 Αυτό που με παρακίνησε ήταν η διαφορετικότητά τους. Παρόλο που ζούνε σε μικρή απόσταση από μας, η κουλτούρα τους είναι εντελώς διαφορετική. Αυτό μου κέντρισε το ενδιαφέρον, ως φωτογράφος αλλά και ως άνθρωπος, να γνωρίσω τα ήθη και τα έθιμά τους και, συζητώντας μαζί τους, να δω την κοινωνία τους από μέσα.

Ποιος θα λέγατε πως είναι ο στόχος της έκθεσης;

Να δείξω μια άλλη οπτική γωνία των τσιγγάνων, πέρα από τις προκαταλήψεις. Οι περισσότεροι όταν ακούμε τη λέξη «τσιγγάνος», το μυαλό μας πάει στο βρώμικο και στο αρνητικό. Εγώ ήθελα να παρουσιάσω μια θετική εικόνα του οικισμού. Φυσικά υπάρχουν αρνητικά στοιχεία, αλλά υπάρχει και μια άλλη ματιά που δεν εμφανίζεται όταν περνάμε απλά απέξω, χωρίς να τους γνωρίζουμε.

athigganes_politeies_3

Μετά το πέρας της έκθεσης σκοπεύετε να ασχοληθείτε ξανά με το συγκεκριμένο θέμα ή αυτός ο κύκλος έχει κλείσει για σας;

Ως θέμα το έχω ολοκληρώσει, αλλά θα ήθελα πολύ να φωτογραφήσω και έναν από τους γάμους τους, αν έχω αυτή την τύχη. Σίγουρα θα προχωρήσω σε κάτι διαφορετικό, χωρίς αυτό να σημαίνει πως δε εξακολουθεί να με ενδιαφέρει αυτό το θέμα.

Η έκθεση αποτελεί διοργάνωση του Φωτογραφικού Κέντρου Θεσσαλονίκης (Φ.Κ.Θ.). Ο πρόεδρος της καλλιτεχνικής επιτροπής του κέντρου και επιμελητής της έκθεσης, Βασίλης Καρκατσέλης μας μίλησε με τη σειρά του για τη σημασία που έχει η έκθεση για τον ίδιο:

athigganes_politeies_4«Η σημασία της έκθεσης για εμένα είναι τριπλή: Πρώτα απ’ όλα αξίζει ως φωτογραφική ματιά. Ανήκει στην κατηγορία που ονομάζουμε «σύγχρονη φωτογραφία», καθώς στέκεται απέναντι από το θέμα, το φωτογραφίζει μετωπικά, με μηδενική παρέμβαση και σχεδόν καμία διεργασία στον υπολογιστή, μια αδιαμεσολάβητη φωτογραφία με σύγχρονα καδραρίσματα και σταθερή φωτογραφική άποψη. Δεύτερον, αυτές οι φωτογραφίες μας δείχνουν με ένα μοναδικό τρόπο μια κοινωνία παράλληλη της δικής μας. Οι φωτογράφοι που ασχολήθηκαν με το ίδιο θέμα στο παρελθόν πέρασαν για δέκα λεπτά έξω από έναν τέτοιο οικισμό, έβγαλαν 30 φωτογραφίες και υποτίθεται ότι μας έδειξαν κάτι! Εδώ ο Εμμόγλου όχι μόνο δε φωτογράφισε με αυτό τον τρόπο, αλλά απέκτησε ιδιαίτερες σχέσεις με αυτούς τους ανθρώπους, τον εμπιστεύτηκαν, του δείξανε τα ιδιαίτερα δωμάτιά τους και την ίδια στιγμή οι περισσότεροι από αυτούς έβαλαν τα καλά τους και του επέτρεψαν να φωτογραφίσει τις ιδιαίτερες σχέσεις τους ή τις ιδιαιτερότητες τους ως προσωπικότητες. Αυτό είναι δύσκολο να γίνει, ακόμα και με τους ίδιους σου τους φίλους! Είναι ένα ιδιαίτερο μάθημα λοιπόν προς τους φωτογράφους ως προς τη σχέση τους με την πραγματικότητα. Το μοντέλο πρέπει να σε έχει αναγνωρίσει ως καταπληκτικό φωτογράφο που αξίζει να του παραδοθείς. Ούτε μια από αυτές τις φωτογραφίες δεν απεικονίζουν «κορδωμένους» ανθρώπους. Τρίτον, θέλαμε να δείξουμε την ιδιαιτερότητά αυτών των ανθρώπων και τους επηρεασμούς τους από τον αμερικανικό/δυτικό τρόπο ζωής. Ενώ δηλαδή λέμε ότι έχουν τη δική τους κουλτούρα, την ίδια στιγμή βλέπουμε τα σπίτια τους να είναι φτιαγμένα από λαμαρίνες, αλλά μέσα να έχουν γιγαντιαία κρεβάτια, όλα σκαλισμένα, ενώ επάνω ζούνε χανουμάκια! Βλέπουμε ένα παιδί ντυμένο Ζορό σε ένα φόντο με μεταξωτές κουρτίνες που έχουν κολληθεί στον τοίχο με καρφιά!  Η φωτογραφία άρα γίνεται ξαφνικά εργαλείο ανάλυσης για εθνολόγους, κοινωνιολόγους και ψυχολόγους. Πρόκειται για φωτογραφία που μετά από 30 χρόνια θα είναι αντικείμενο μελέτης. Η συνειδητότητα του φωτογράφου έχει καταγράψει συγκλονιστικά πράγματα!»

(Η συνέντευξη έχει τροποποιηθεί για λόγους συντομίας και συνοχής).

la_doze

Η έκθεση διαρκεί ως και τις 25 Νοεμβρίου στην γκαλερί Toss, Βηλαρά 1, στην πλατεία Χρηματιστηρίου.

 

Του Στάθη Καζαντζίδη.

Απαγορεύεται η αναδημοσίευση μέρους της αναρτήσεως είτε ολόκληρης, με οποιαδήποτε μεταβολή του ανωτέρω κειμένου και χωρίς την παράθεση του απευθείας συνδέσμου στην ανάρτηση αυτή που είναι: www.ologramma.art

Οι απόψεις των συντακτών είναι προσωπικές και το ologramma.art δεν φέρει καμία ευθύνη.

Το ologramma.art επιφυλάσσεται για την άσκηση των νομίμων δικαιωμάτων του.