Η αλήθεια που κατοικεί στο σώμα
Του Δρ. Κωνσταντίνου Κορμά
Ζούμε σε μια εποχή ταχύτητας όπου όλα κινούνται γρήγορα. Οι σκέψεις διαδέχονται η μία την άλλη, οι υποχρεώσεις τρέχουν, οι ρόλοι εναλλάσσονται. Συχνά προσπαθούμε να καταλάβουμε τον εαυτό μας μέσα από αναλύσεις: «Γιατί το νιώθω αυτό;», «Μήπως υπερβάλλω;», «Δεν θα έπρεπε να στεναχωριέμαι». Κι όμως, πριν από όλες αυτές τις ερμηνείες, υπάρχει κάτι πιο απλό και πιο αληθινό: αυτό που βιώνει το σώμα μας εδώ και τώρα.
Το σώμα δεν λέει ψέματα. Μπορεί να χαμογελάμε, αλλά μέσα μας να υπάρχει ένας κόμπος. Μπορεί να λέμε ότι «είμαστε καλά», ενώ οι ώμοι μας είναι βαριοί και η αναπνοή ρηχή. Μπορούμε να αγνοήσουμε αυτά τα σημάδια, να τα σκεπάσουμε με δουλειά ή λογικά επιχειρήματα, όμως αν είναι εκεί, είναι αληθινά.
Και δεν πρόκειται απλώς για μια ιδέα ή στάση. Η σύγχρονη νευροεπιστήμη δείχνει ότι το σώμα συμμετέχει ενεργά στον τρόπο που αποφασίζουμε και αξιολογούμε τις καταστάσεις. Σύμφωνα με τη θεωρία των σωματικών δεικτών, κάθε εμπειρία αφήνει ένα σωματικό αποτύπωμα. Όταν βρεθούμε ξανά σε κάτι παρόμοιο, ο εγκέφαλος ενεργοποιεί αυτό το αποτύπωμα και το σώμα αντιδρά πριν ακόμη σχηματιστεί καθαρή σκέψη — με ένα σφίξιμο, μια ανακούφιση, μια αίσθηση ασφάλειας ή δυσφορίας. Αυτά τα σήματα λειτουργούν σαν εσωτερική πυξίδα. Αν τα αγνοούμε, χάνουμε μια πολύτιμη πληροφορία· αν τα ακούμε, δεν καταργούμε τη λογική, αλλά της δίνουμε βαθύτερη βάση.
Ίσως το πιο δύσκολο δεν είναι να αλλάξουμε αυτό που νιώθουμε, αλλά να το παραδεχτούμε. Να σταθούμε για λίγο και να αναρωτηθούμε: «Πώς είμαι αυτή τη στιγμή;» Όχι πώς θα ήθελα να είμαι. Όχι πώς θα έπρεπε να είμαι. Αλλά πώς πραγματικά είμαι.
Μπορεί η απάντηση να είναι ευχάριστη: ηρεμία, χαρά, προσμονή. Μπορεί όμως να είναι θυμός, λύπη, φόβος, ανησυχία. Ό,τι κι αν είναι, αξίζει να το αναγνωρίσουμε. Να πούμε μέσα μας: «Ναι, έτσι αισθάνομαι».
Αυτή η απλή φράση έχει δύναμη. Σταματά τη μάχη που συχνά κάνουμε με τον εαυτό μας. Όταν δεν απορρίπτουμε το συναίσθημα, δεν χρειάζεται να φωνάζει για να ακουστεί. Η αποδοχή δεν σημαίνει παραίτηση· σημαίνει ότι βλέπουμε καθαρά τι συμβαίνει μέσα μας. Και μόνο αυτό, πολλές φορές, φέρνει μια μικρή ανακούφιση.
Η ικανότητα να ακούμε τον εαυτό μας επηρεάζει και τις σχέσεις μας. Δεν μπορούμε να συνδεθούμε ουσιαστικά με έναν άλλον άνθρωπο, αν δεν είμαστε σε επαφή με αυτό που συμβαίνει μέσα μας. Η αγάπη δεν είναι μόνο ρομαντική ιδέα· είναι παρουσία. Είναι η δυνατότητα να στεκόμαστε απέναντι στον άλλον αυθεντικά, χωρίς να κρύβουμε ή να παραποιούμε το βίωμά μας.
Όταν ακούμε το σώμα μας, μαθαίνουμε να ζούμε περισσότερο στο παρόν. Εκεί όπου δεν υπάρχουν οι φόβοι του παρελθόντος ούτε οι ανησυχίες του μέλλοντος. Υπάρχει μόνο αυτή η στιγμή — με ό,τι φέρνει.
Ίσως, τελικά, η ψυχική ωριμότητα να μην είναι η διαρκής προσπάθεια να είμαστε «καλύτεροι», «πιο θετικοί» ή «πιο δυνατοί». Ίσως να είναι η απλή, θαρραλέα στάση να λέμε: «Αυτό νιώθω τώρα». Και να μένουμε για λίγο εκεί μαζί του, με ειλικρίνεια και καλοσύνη προς τον εαυτό μας.
*Δρ. Κωνσταντίνος Κορμάς
Κλινικός Νευροψυχολόγος
